Skýrsla Samtaka sveitarfélaga á Vesturlandi, Öll él birtir upp um síðir, kom út á mánudaginn. Markmið skýrslunnar var að greina hvaða búsetuskilyrði væru líklegust til að ýta undir fólksflutning úr sveitum. Var það gert með því að bera saman ánægju íbúa í sveitum með ýmis búsetuskilyrði við ánægju íbúa í þéttbýli. „Þegar svörunum var skipt upp á milli þessara aðila, kom í ljós að búseta fyrri hópsins er aðallega næm fyrir vinnumarkaðslegum þáttum og því sem tengist þjónustu við fjölskyldufólk,“ segir í frétt á vef SSV, en þar er jafnframt farið í stuttu máli yfir helstu niðurstöður skýrslunnar. Nær öll búsetuskilyrði eru metin verri til sveita en í þéttbýli utan höfuðborgarsvæðisins. Þeir þættir sem voru taldir bæði verri og mikilvægari til sveita voru þættir á borð við vegakerfið, farsímasamband og nettengingar.

Svörun íbúa í dreifbýli var skipt í tvennt; þá sem búa nær höfuðborgarsvæðinu og þá sem búa fjær því. Mesti munurinn á hópunum tveimur birtist í afstöðu þeirra til samgöngu- og fjarskiptakerfa. Voru þau metin bæði mikilvægari og verri í sveitum fjær höfuðborgarsvæðinu en þjónusta við eldri borgara, kyrrð og ró, aðgangur að fjölbreyttri náttúru og gott mannlíf var metið verra hjá þeim sem bjuggu nær höfuðborginni.

Þeir þættir sem snúa að vinnumarkaði, einkum möguleikar til eigin atvinnureksturs og atvinnuöryggi, ásamt þjónustu við barnafólk eru líklegasti til að ýta undir flutning fólks úr sveitum. „Gagnvart fólki sem starfar í landbúnaði er búsetan lang viðkvæmust fyrir atvinnuöryggi, en búseta þeirra sem starfa í öðrum greinum er viðkvæmust gagnvart mörgum þáttum sem búseta í þéttbýli er viðkvæm fyrir eins og t.d. fleiri vinnumarkaðslegum þáttum (möguleika til eigin atvinnurekstrus og atvinnuúrvals) og þjónustu við barnafólk. Þá skipta nettengingar líka máli gagnvart seinni hópnum,“ segir í frétt SSV.

Brú inn í framtíðina

Aðeins 30% þeirra sem bjuggu í sveitum þegar skýrslan var unnin kváðust starfa við landbúnað. Þegar svörunum var skipt upp á milli þeirra sem það gerðu og hinna kom í ljós að búseta fyrri hópsins er aðallega næm fyrir vinnumarkaðslegum þáttum og þjónustu við fjölskyldufólk. Búseta hinna er næmari fyrir nokkrum svipuðum þáttum og þeirra sem búa í þéttbýli; vinnumarkaðslegum þáttum, þjónustu við barnafólk og eldriborgara, sem og nettengingum og fleiru slíku. „Báðir hóparnir eru framtíð sveitanna mikilvægir. Sá fyrri er sáttur og búseta þeirra lítið næm fyrir þeim 40 búsetuskilyrðum sem voru til skoðunar. Hann er líka tenging samfélagsins við ræturnar í sveitinni, söguna, sagnaarfinn og menninguna. Búseta hins hópsins er mun næmari fyrir hinum fyrrnefndu 40 þáttum,“ segir dr. Vífill Karlsson, hagfræðingur hjá SSV, í samtali við Skessuhorn. „Sá hópur starfar hins vegar gjarnan við atvinnugreinar sem eru í vexti, eins og sést t.d. í því að nettengingar eru þeim mjög mikilvægar, og stuðlar því að fjölbreytni mannlífs í íslenskum sveitum,“ bætir hann við. „Því má segja að fyrri hópurinn myndi ákveðinn stöðugleika og seiglu ef ekki grefur illa undan stoðum landbúnaðarins en sá seinni myndar brú inn í framtíðina og gefur von um að ungt fólk geti sest þar að og snúi óheppilegri fækkun barnavólks við,“ segir Vífill að endingu. Áhugasömum er bent á að skýrslan í heild sinni er aðgengileg á vef SSV.

Nær öll búsetuskilyrði verri til sveita