Tekist hafa samningar milli Sjúkratrygginga Íslands og rekstraraðila 43 hjúkrunarheimila í landinu um rekstur og þjónustu hjúkrunarheimila. Samningslaust hefur verið frá 2019. Samið var við hvern og einn rekstraraðila, í stað rammasamnings, en samningarnir eru engu að síður samhljóða og taka til 2.468 hjúkrunar- og dvalarrýma í landinu. Andvirði þeirra nemur um 32,5 milljörðum króna á ári fyrir ríkið á verðlagi þessa árs. Svandís Svavarsdóttir heilbrigðisráðherra hefur staðfest samningana sem gilda til árloka 2021. En forsvarsmenn Samtaka fyrirtækja í heilbrigðisþjónustu og samninganefnd sveitarfélaga er langt frá því að vera sátt við fyrrgreindan samning og segir að þeim hafi verið stillt upp við vegg af hálfu ríkisins.

Aflsmunar beitt

Í kjölfar tilkynningar ráðuneytisins um rekstur og þjónustu hjúkrunarheimila sendi samninganefnd Samtaka fyrirtækja í velferðarþjónustu og Sambands íslenskra sveitarfélaga frá sér yfirlýsingu í dag. Þar segir að fyrrgreind samningagerð við ríkið hafi byggt á viðræðum milli SÍ annars vegar og sameiginlegrar samninganefndar Samtaka fyrirtækja í velferðarþjónustu (SFV) og Sambands íslenskra sveitarfélaga (Samband ísl. sv.) hins vegar. „Sú ákvörðun að gera þessa samninga var samninganefnd SFV og SÍS erfið og var í raun umdeild innan hjúkrunarheimilanna af ýmsum ástæðum. Meginástæðan er að sá samningur sem hjúkrunarheimilin hafa nú gert er mikil afturför frá fyrri samningi sem gilti árin 2016 til 2018. Í þessum nýja samningi er ekki gert ráð fyrir að bætt verði við fjármunum til að mæta aukinni þjónustuþörf þeirra einstaklinga sem munu þurfa að nýta sér þjónustu í hjúkrunar- og dvalarrýmum á samningstímanum. Í því felst að ef íbúar eins hjúkrunarheimilis þurfa aukna þjónustu vegna heilsufarsástæðna, þá mun fjármagn vegna þjónustu við íbúana ekki verða aukið í réttu hlutfalli við þörfina. Greiðslur vegna þjónustu við íbúa sem hafa sömu þjónustuþörf og áður, munu lækka. Þetta gallaða kerfi var notað af hálfu ríkisins við útdeilingu fjármuna áður en gerður var þjónustusamningur við hjúkrunarheimilin árið 2016. Nýr samningur felur í sér afturhvarf til þess kerfis og gengur gegn því sjónarmiði að greiðslur fylgi þjónustuþegum og í samræmi við þeirra þörf,“ segir í yfirlýsingu Samtaka fyrirtækja í velferðarþjónustu og SÍS og jafnframt tekið skýrt fram að samninganefndirnar hafi á engan hátt verið sáttar við þessa niðurstöðu.

„Meginástæða þess að sú ákvörðun var tekin að skrifa undir samning nú var sú afstaða ríkisins að um 216 milljónir króna af fjárveitingu sem ákvörðuð var með fjárlögum fyrir árið 2019 til reksturs hjúkrunarheimila, yrði ekki greidd nema gerður yrði samningur. Þá væri óljóst með einingarverðshækkanir og aðrar greiðslur á árinu 2020, ef ekki yrði samið og SÍ myndu setja heimilunum gjaldskrá. Samningsstaða hjúkrunarheimila var því engin. Aðstöðumunur samningsaðila við samningsborðið er mikill og aflsmunar beitt. SFV hafa, ásamt öðrum þjónustuveitendum í heilbrigðisþjónustu, gagnrýnt mjög þessa útfærslu ríkisins við fjármögnun heilbrigðisþjónustu.“

Samið um rekstur og þjónustu hjúkrunarheimila