Fyrirhugað að ÍLS bjóði nýjar tegundir lána

Fyrirhugað er að gera Íbúðalánasjóði kleift að bjóða nýjar tegundir lána til uppbyggingar íbúðarhúsnæðis á landsbyggðinni. Ásmundur Einar Daðason, félags- og barnamálaráðherra, hefur birt minnisblað þess efnis í samráðsgátt stjórnvalda. Þar eru kynntar þær aðgerðir sem fyrirhugað er að ráðast í til að svo megi verða. „Fyrirhugaðar eru breytingar á lögum um almennar íbúðir, sem m.a. er ætlað að bregðast við misvægi milli byggingarkostnaðar og markaðsverðs á landsbyggðinni. Markmið breytinganna er að gera sveitarfélögum á landsbyggðinni kleift að byggja íbúðir í almenna leigukerfinu með stofnframlagi ríkisins,“ segir í tilkynningu.

Víða ekkert byggt lengi

Niðurstöður tilraunaverkefnis Íbúðalánasjóðs, sem hrundið var af stað í desember, sýna markaðsbrest á húsnæðismarkaði víða um land, að því er fram kemur í tilkynningunni. Stöðnun á íbúðamarkaði er mjög algengt vandamál á landsbyggðinni. „Víða hefur ekkert íbúðarhúsnæði verið byggt í einn til tvo áratugi. Mun meira var byggt á landsbyggðinni frá aldamótum og fram að hruni, heldur en síðustu ár. Sérfræðingar Íbúðalánasjóðs sjá merki um markaðsbrest á mörgum svæðum enda ráðast fáir í að reisa nýtt íbúðarhúsnæði þrátt fyrir að atvinna sé víðast hvar næg og eftirspurn eftir íbúðum mikil,“ segir í tilkynningunni. „Þeir fáu sem vilja byggja í smærri sveitarfélögum koma oft á tíðum að lokuðum dyrum á lánamarkaðnum.“ Dýr og erfið fjármögnun, skortur á byggingaraðilum og misræmi húsnæðisverðs og byggingarkostnaðar hefur gert það að verkum að lítið eða jafnvel ekkert er byggt af nýju íbúðarhúsnæði.

Næg eftirspurn

„Niðurstöður tilraunaverkefnis Íbúðalánasjóðs sýna að það ríkir markaðsbrestur á húsnæðismarkaði víða á landsbyggðinni,“ segir Ásmundur Einar Daðason, félags- og barnamálaráðherra. „Enginn er að svara eftirspurninni þrátt fyrir að næg kaupgeta sé fyrir hendi hjá íbúum í þessum sveitarfélögum. ég tel að það þurfi aðgerðir af hálfu stjórnvalda til að rjúfa þá stöðnun sem ríkt hefur í húsbyggingum á landsbyggðinni,“ bætir hann við. „Ef við lítum til baka þá sést að hrunið hafði meiri eftirköst í för með sér fyrir húsnæðismarkaðinn úti á landi heldur en á suðvesturhorninu. Nýbyggingar hafa verið sjaldséðar utan stærstu atvinnusvæða en fólk sem býr utan þessara svæða þarf líka nýtt húsnæði. Það er uppgangur í nýjum atvinnugreinum á landsbyggðinni og oft er skortur á húsnæði helsta vandamál fólks sem ræður sig í þau störf,“ segir Ásmundur Einar Daðason.

Markaðsbrestur víða um land