Vöktun Matvælastofnunar á sýklalyfjaónæmi í kjöti og dýrum árið 2018 sýnir að sýklalyfjaónæmi er til staðar í íslensku búfé og að horfa þurfi til fleiri þátta en innflutnings til að sporna við frekari útbreiðslu. Í tilkynningu frá Matvælastofnun er þó tekið fram að ónæmi fyrir sýklalyfjum í íslensku búfé er minna en í flestum Evrópulöndum, en ónæmi í íslenskum lömbum og innfluttu svínakjöti vakti hins vegar athygli.

Vöktunin náði til tæplega 900 bakteríustofna úr sýnatökum Matvælastofnunar, framleiðenda og heilbrigðiseftirlits sveitarfélaga. Sýni voru tekin úr svínum, alifuglum og lömbum og innlendu og erlendu svína- og alifuglakjöti, bæði á markaði og í afurðastöðvum. Skiptir stofnunin vöktuninni í tvennt. Í fyrsta lagi skimun á sýklaónæmi í búfé- og búfjárafurðum og hins vegar prófun á ónæmi í sjúkdómsvaldandi örverum í búfé og búfjárafurðum. Skýrsla um niðurstöður vöktunarinnar hefur nú verið birt á vef Matvælastofnunar.

Auk alifugla og svína voru tekin sýni úr íslenskum lömbum í fyrsta skipti. „ESBL/AmpC myndandi E. coli greindist í þörmum um 4% lamba. Það er álíka og í þörmum íslenskra alifugla og svína undanfarin ár. Hvernig ónæmar bakteríur bárust í lömbin eða hvort ónæmið myndaðist í lömbunum er ekki vitað og ekki heldur hvort um aukningu sé að ræða. Líkt öðru búfé, eru íslensk lömb ekki laus við bakteríur sem eru ónæmar fyrir sýklalyfjum eða sem geta þróað slíkt ónæmi og dreift í aðrar bakteríur. Hlutfallið á Íslandi í alifuglum og svínum er svipað og á Norðurlöndunum en er þó lægra en í öðrum Evrópulöndum.“

Aukin vöktun

Sýklalyfjaónæmi er ein helsta ógn við heilbrigði manna og dýra í dag. Með aukinni áherslu stjórnvalda á þennan málaflokk hefur Matvælastofnun fengið fjárheimildir til vöktunar sýklalyfjaónæmis í matvælum og dýrum. „Sýnatökur hafa því aukist og munu einnig gera það á þessu ári og ná m.a. til grænmetis. Niðurstöður mælinga á sýklalyfjaónæmi í sýnum sem tekin voru úr gæludýrum 2018 verða kynntar fljótlega. Einnig er í bígerð að halda málþing í haust um sýklalyfjaónæmi á Íslandi á vegum Matvælastofnunar og samstarfsstofnana,“ segir í tilkynningu frá stofnunni.

Sýklalyfjaónæmi er til staðar í íslensku búfé