Óvissa er um framtíð almenningssamgangna vegna taprekstrar

Uppsafnaður rekstrarvandi sveitarfélaganna á landsbyggðinni vegna aðkomu þeirra að rekstri almenningssamgangna er 119 milljónir króna á árabilinu 2012-2017. Svo virðist sem dregið hafi úr notkun almennings á hópferðabílum milli landshluta og sífellt fleiri sem kjósi að ferðast með öðrum hætti, svo sem með flugi eða bílaleigubílum. Einungis í eitt ár frá 2012 hefur akstur strætó skilað landshlutasamtökum sveitarfélaga tekjum umfram kostnað við verkefnið. Engu að síður er reynsla af þessum valkosti í samgöngumálum talin jákvæð og almennur vilji er til þess af hálfu sveitarstjórnarfólks að samstarfinu verði fram haldið ef fjárhagslegar forsendur verði bættar. Strætó bs hefur umsjón með verkefninu fyrir hönd landshlutasamtaka sveitarfélaga, sem bera fjárhagslega ábyrgð, en hafa notið styrkja ríkisvaldsins vegna taprekstrar á verkefninu. Vinnuhópur á vegum landshlutasamtaka sveitarfélaga skilaði nýverið af sér skýrslu, þar sem fjallað er um reynsluna af samstarfinu og um hugsanlegt framhald strætóaksturs á landsbyggðinni. Vinnuhópurinn var skipaður þremur fulltrúm landshlutasamtakanna og þar á meðal Páli S Brynjarssyni framkvæmdastjóra SSV. Ákveðið hefur veirð að endurnýja ekki samninginn óbreyttan, en gildistími hans rennur út um næstu áramót.

 

Víða mikið byggðamál

Markmið samstarfs um stætisvagnaferðir milli landshluta var að byggja upp markvisst og heildstætt almenningssamgangnakerfi á landsbyggðinni með góðri tengingu við höfuðborgarsvæðið. Þetta var gert í framhaldi þess að sérleyfi til hópferðaaksturs voru aflögð. Í niðurstöðu starfshópsins segir m.a.: „Fjárveitingar til verkefnisins hafa hins vegar engan veginn staðið undir þeirri þjónustu sem boðið er upp á. Á samningstímanum hafa forsendur breyst og má benda á að ef endurgreiðslan á olíugjaldinu hefði ekki verið felld niður þá væri reksturinn á verkefninu nánast í jafnvægi á heildina litið. Þá er mikilvægt að rekstur á einstökum leiðum verði skoðaður sérstaklega út frá byggðalegu sjónarhorni, en ákveðnar leiðir eru mjög erfiðar í rekstri vegna fárra farþega, en þýðing þeirra fyrir þau fámennu byggðarlög sem þau þjóna er gríðarlega mikil.“

 

Rætt um stofnun félags í eigu sveitarfélaga

Rætt hefur verið um sem næsta skref að stofnað verði sérstakt félag á forræði sveitarfélaga um almenningssamgöngur á landsbyggðinni. Vinnuhópurinn hvetur stjórnvöld í skýrslu sinni til að auka fjármagn sem veitt verður til landshlutasamtakanna vegna taps á árinu 2017 og uppsafnaðs rekstartaps sem meðal annars bitnar á sveitarfélögunum. „Stjórnvöld hafa komið til móts við það sjónarmið við samþykkt fjárlaga 2018 en um leið var kolefnisgjald á eldsneyti hækkað og það hækkar rekstrarkostnaðinn,“ segja skýrsluhöfundar. Loks leggur hópurinn fram þrjár tillögur um næstu skref. Í fyrsta lagið að landshlutasamtökin segi upp samningum sínum við Vegagerðina fyrir 31. mars næstkomandi. Í annan stað að landshlutasamtökin óski eftir viðræðum við Vegagerðina um uppgjör vegna þessa verkefnis sem hafi það að markmið að þau gangi skuldlaus frá borði í árslok 2018. Loks að landshlutasamtökin lýsi sig reiðubúin til viðræðna við Vegagerðina og samgöngu- og sveitarstjórnarráðuneytið um framhald verkefnisins eftir árið 2018 ef forsendur þess og fjárveitingar verði endurskoðaðar. Samhliða þessari vinnu yrði kannað hvort grundvöllur sé til að stofnað verði sérstakt fyrirtæki um rekstur Strætó á landsbyggðinni.

 

Vilji til að skoða áframhaldandi samstarf

Páll S Brynjarsson framkvæmdastjóri SSV segir í samtali við Skessuhorn að staðan á Vesturlandi sé sú að rekstur strætisvagna í landshlutanum hafi öll árin náð endum saman, utan fyrsta árið 2012 og árið 2017. „Í fyrra varð í fyrsta skipti frá 2012 tap á akstrinum hér á Vesturland. Þetta tap í fyrra var tæpar átta milljónir króna sem fellur að hálfu leyti á Vesturland, en Vestfirðingar og Norðurland vestra greiða fjórðung þess hvor landshlutasamtök. Nú treystum við á að fá fjárveitingu frá ríkinu til að greiða niður tap síðasta árs,“ segir Páll. Hann segir að stjórn SSV hafi nú samþykkt að segja samningnum um almenningssamgöngur formlega upp og önnur landshlutasamtök munu gera slíkt hið sama. „Nú eru aðilar sammála um að setjast niður með fulltrúum Vegagerðar og samgönguráðuneytis um framhald þessa verkefnis. Það er því ekkert öruggt með framhaldið, en við finnum fyrir áhuga stjórnvalda að gerður verði nýr samningur um almenningssamgöngur. Í því samhengi er nóg að vitna til stjórnarsáttmála ríkisstjórnarinnar þar sem segir að almenningssamgöngur verði efldar,“ segir Páll.

Líkar þetta

Fleiri fréttir

Gleðilegt sumar!

Lóan er komin, þessi boðberi sumars og hlýnandi veðurs, mætti á Vesturlandið í liðinni viku. Myndina tók Sólveig Jóna Jóhannesdóttir... Lesa meira