Rannsóknin Áfallasaga kvenna – Vísindarannsókn Háskóla Íslands er hafin. “Rannsóknin er stærsta vísindarannsókn sem framkvæmd hefur verið á íslenskum konum og jafnframt ein stærsta vísindarannsókn á þessu sviði á heimsvísu,” segir í tilkynningu frá HÍ. “Áfallasaga kvenna miðar að því að rannsaka áhrif áfalla, þ.á.m. ofbeldis, á heilsufar kvenna. Nú á vormánuðum 2018 er hafið landsátak þar sem öllum konum á Íslandi, 18 ára og eldri, er boðið að taka þátt í rannsókninni með því að svara rafrænum spurningalista um áfallasögu sína og heilsufar.”

Í rannsókninni verður leitast við að svara eftirfarandi spurningum:
• Hver er tíðni áfalla og þungbærrar lífsreynslu meðal kvenna á Íslandi?
• Hvaða áhrif hafa áföll á sálræna og líkamlega heilsu kvenna?
• Hvaða erfða- og umhverfisþættir tengjast mismunandi heilsufari í kjölfar áfalla?

Algengustu áföll sem konur verða fyrir eru ofbeldi og ástvinamissir. Samkvæmt Alþjóðaheilbrigðismálastofnunininni (WHO) verður um þriðjungur kvenna í heiminum fyrir ofbeldi á lífsleiðinni og sterkar vísbendingar eru um að þolendur ofbeldisverka séu í aukinni áhættu á margvíslegum heilsubresti. Áhrif annarra áfalla, til dæmis ástvinamissis, náttúruhamfara, eineltis, skilnaðar eða erfiðrar fæðingarreynslu, geta einnig leitt af sér slíkar afleiðingar. Frekari rannsókna er þó þörf til að skilja þetta orsakasamhengi betur. Vegna góðrar skráningar á heilsufarsupplýsingum og jákvæðni þjóðarinnar til að taka þátt í vísindarannsóknum, eru Íslendingar í einstakri stöðu til að skapa mikilvæga þekkingu á þessu sviði.

Áfallasaga kvenna er unnin á vegum vísindafólks við Læknadeild Háskóla Íslands og í víðtækri samvinnu, m.a. við Íslenska erfðagreiningu og Karolinska Instutet í Svíþjóð. Áfallasaga kvenna hefur einnig tekið höndum saman við UN Women á Íslandi með það að markmiði að auka þekkingu og vitundarvakningu um áhrif áfalla, þar með talið ofbeldis, á heilsu kvenna. Rannsóknin er styrkt af RANNÍS og Evrópska rannsóknarráðinu (European Reasearch Council – ERC).

Væntingar standa til að rannsóknin muni stuðla að vitundarvakningu í samfélaginu um algengi og vægi áfalla og ofbeldis. Ennfremur munu niðurstöður hennar nýtast til forvarna gegn heilsufarslegum afleiðingum áfalla og heilbrigðisyfirvöldum við að skilgreina umfang vandans og hvaða þjónustu þarf að veita þolendum til að minnka mögulegan heilsufarsskaða. Umræða síðustu mánaða vegna #metoo byltingar hefur varpað frekara ljósi á mikilvægi þess að rannska umfang og afleiðingar áfalla, þ.m.t. ofbeldis. Skilningur almennings og góð þátttaka kvenna í rannsókninni skiptir sköpum fyrir vísindalegt gildi hennar og þar með burði hennar til að hafa jákvæð áhrif á heilsu kvenna.
Upplýsingar um rannsóknina má finna á: www.afallasaga.is

Vísindarannsóknin Áfallasaga kvenna