Umhverfisvaktin við Hvalfjörð hélt aðalfund sinn síðastliðinn sunnudag. Þar voru samþykktar ályktanir sem snerta umhverfismál og vöktun frá stóriðju. Meðal annars var þeim tilmælum beint til umhverfisráðherra að beita sér fyrir því að aðskilin verði framkvæmd umhverfisvöktunar vegna mengandi iðjuvera á Íslandi og greiðsla fyrir umhverfisvöktunina. „Umhverfisvaktin við Hvalfjörð telur að það fyrirkomulag sem notað hefur verið, samræmist hvorki meginmarkmiðum löggjafar um umhverfis- og náttúruvernd né tilgangi og markmiðum Umhverfisstofnunar, sem er að vernda náttúru og lífríki Íslands.“ Þá var samþykkt að skora á landbúnaðar- og sjávarútvegsráðherra að gangast fyrir grunnrannsóknum á þoli íslensks búfjár gagnvart flúori í fóðri og drykkjarvatni og áhrifum langtíma flúorálags á heilsu íslensks búfjár, með áherslu á hross, nautgripi og sauðfé.

Félagið skorar á Faxaflóahafnir að leggja af allar hugmyndir um að koma fyrir fleiri iðjuverum á Grundartanga, hætta að reka þann áróður að stóriðja geti verið skaðlaus fyrir umhverfið og að félagið beini kröftum sínum að því að lágmarka skaðsemi vegna iðjuveranna sem þegar eru á Grundartanga með strangari kröfum um hreinsibúnað og meiri og markvissari mælingum á útsleppi mengandi efna. Sérstaklega er minnt á skort á loftgæðamælingum norðvestan við iðjuverin og sunnan Hvalfjarðar.

Skorað er á Umhverfisstofnun að koma fyrir loftgæðamælistöð vegna flúors og brennisteins norðvestan við iðjuverin á Grundartanga og staðsetja mælistöðina utan marka þynningarsvæðis fyrir flúor. Jafnframt skorar Umhverfisvaktin á Umhverfisstofnun að setja þar upp veftengdan sírita loftgæða fyrir almenning og vefmyndavél fyrir Umhverfisstofnun sem beint er yfir verksmiðjusvæðið þannig að starfsmenn UST geti séð hvað um er að vera á svæðinu og til dæmis fylgst með svokölluðum „neyðarútsleppum“ frá Elkem. Jafnframt er skorað á Umhverfisstofnun að banna Elkem Íslandi nú þegar svokallað „neyðarútsleppi“ mengandi efna sem birtist í þykkum reykjarmekki sem leggt yfir nærliggjandi byggðir og ból. Að iðjuverið skuli komast upp með að nota skilgreininguna „neyðarútsleppi“ lýsir því á dapurlegan hátt hversu frjálsar hendur iðjuverið hefur haft.

Á sveitarstjórn Hvalfjarðarsveitar er skorað að láta ekki deigan síga gagnvart Umhverfisstofnun varðandi loftgæðamælistöð norðvestur af Grundartanga. „Afar mikilvægt er að haldið sé áfram loftgæðamælingum vegna flúors og brennisteins þar sem hæstu gildin hafa mælst.“ Sveitarstjórn er jafnframt beðin að endurskilgreina allt það svokallaða iðnaðarsvæði sem skilgreint var sem slíkt af Hvalfjarðarsveit vegna fyrirhugaðrar byggingar verksmiðju Silicor Materials og breyta því úr iðnaðarsvæði í athafnasvæði eins og það var áður.

Loks er skorað á stjórnmálaflokka á Akranesi að leggja metnað sinn í að efla atvinnulíf innan marka kaupstaðarins, fremur en að stuðla að mengandi stóriðju í öðru sveitarfélagi enda koma neikvæð áhrif hins óhreina iðnaðar fram þar. Átt er við við mengandi iðjuver á Grundartanga og áhrif þeirra á Hvalfjörð allan.

Ályktanir aðalfundar Umhverfisvaktarinnar við Hvalfjörð