Vinnuhópur sem sveitarstjórn Borgarbyggðar skipaði á síðasta ári til að vinna tillögur um framtíðarskipan safnamála í Borgarbyggð hefur skilað skýrslu til byggðarráðs. Í skýrslunni er fjallað um þau söfn sem rekin eru á ábyrgð sveitarfélagsins. Verkefni vinnuhópsins samkvæmt erindisbréfi var einnig að greina stöðu safna sem rekin eru á ábyrgð sveitarfélagsins og með stuðningi þess, núverandi samstarf þeirra og þá möguleika sem eru til staðar. Þá skyldi gert yfirlit um framþróun í starfsemi og samstarfi safna hjá öðrum sveitarfélögum í landinu, sem gert hafa breytingar til að auka notkun safna og bæta tengsl við viðkomandi samfélög. Starfshópnum var einnig ætlað að greina þá möguleika sem geta falist í samlegð safnastarfsemi og annarrar starfsemi í Menningarhúsinu Hjálmakletti þegar m.a. er tekið mið af staðsetningu þess í hinum nýja miðbæ Borgarness.

Aðgreining sýninga og varðveislu

Tillögur hópsins eru einkum þrískiptar og fela í sér nýja hugsun í safnamálum í Borgarbyggð, miðlun og varðveislu. Tillögurnar snúa að Hjálmakletti sérstaklega og eflingu hússins en einnig að stofnað verði varðveislusetur fyrir landshlutann. Loks er fjallað um sýningarhald og áhersla lögð á að dreifa sýningum um héraðið. Í fyrsta lagi er horft til Hjálmakletts sem framtíðar menningarhúss í sveitarfélaginu og hvernig megi efla það sem mest. Leggur starfshópurinn til að leitað verði leiða til að auka nýtingu hússins, bjóða upp á fjölbreyttari starfsemi og gefa fleirum möguleika á að njóta þeirrar aðstöðu sem í húsinu er. Í öðru lagi leggur starfhópurinn til að opnað verði varðveislusetur til að tryggja varðveislu safnkosts Borgarbyggðar og Héraðsskjalasafn til frambúðar. Varðveislusetrið gæti einnig þjónað Vesturlandi og Vestfjörðum ef um semst við önnur sveitarfélög og söfn. Fyrirmyndin að varðveislusetri er sótt til Þjóðminjasafns sem einmitt hefur farið þessa leið að aðgreina varðveislu annars vegar og sýningarhald hins vegar. Í vinnu starfshópsins kom fram að núverandi húsnæði við Bjarnarbraut býður ekki upp á mikla þróunarmöguleika til framtíðar ef horft er til grunnþátta safnastarfsemi; söfnun, varðveislu, skráningu, rannsóknir og miðlun. Þá segir í skýrslunni að kröfur til skjalasafna verða auknar og núverandi aðstaða muni ekki geta uppfyllt þær. Þó það sé ekki sagt í skýrslunni má leiða að því líkum að Borgarbyggð muni selja safnahúsið við Bjarnarbraut verði farið að tillögum starfshópsins.

Loks er í þriðja lagi fjallað um sýningarhald í skýrslunni. „Tillaga er um að sýningarhald myndi færast á nokkra staði. Grímshús er nefnt sem dæmi út frá góðri staðsetningu. „Húsið er sem stendur eins og ómótaður leir þar sem ekki er hafin vinna við innréttingu þess. Það gæti þjónað sem sýningarhús á safnkosti lista- og byggðasafnsins. Færa má náttúruminjar á Hvanneyri til að styrkja upprennandi gestastofu sem tengist þar fuglafriðlandinu í Andakíl. Möguleikar eru að vera með listsýningar í Hjálmakletti, bæði í stóra salnum á jarðhæð og öðruvísi sýningar í stærra „svartrýminu“ á neðri hæð.“ Þá er lagt til að Pálssafni verði komið fyrir í Reykholti.

Kynnt í sveitarstjórn á fimmtudaginn

Geirlaug Jóhannsdóttir, formaður byggðarráðs Borgarbyggðar, fagnar skýrslu starfshópsins. „Þetta eru metnaðarfullar tillögur sem settar eru fram og munu vafalítið verða til að efla safna- og menningarstarf í héraðinu,“ segir hún.

Skýrslan verður kynnt fyrir starfsfólki safna og öðrum hagsmunaaðilium í dag og verður til umfjöllunar á fundi sveitarstjórnar næstkomandi fimmtudag. Ekki er annað vitað en tillögurnar njóti hljómgrunns hjá þeim flokkum sem eiga fulltrúa í sveitarstjórn Borgarbyggðar, en Geirlaug Jóhannsdóttir segir að það muni koma betur í ljós á næstu dögum og vikum. Í starfshópnum sátu meðal annarra oddviti Sjálfstæðismanna í sveitarstjórn og oddviti Framsóknarmanna og þá lýsir Geirlaug oddviti Samfylkingar ánægju sinni með skýrsluna eins og áður segir.

Nánar verður fjallað um skýrsluna í Skessuhorni næstkomandi miðvikudag.

Verulegar breytingar lagðar til á safnamálum í Borgarbyggð