Þórdís Kolbrún Reykfjörð Gylfadóttir ráðherra ferðamálaráðherra óskaði í sumar eftir tillögum Ferðamálaráðs um viðbrögð við þremur áskorunum sem íslensk ferðaþjónusta stendur frammi fyrir. Áskorarnirnar eru í fyrsta lagi möguleg misnotkun eða óeðlilegt samkeppnisforskot í heimagistingu, í öðru lagi möguleg ólögmæt starfsemi eða óeðlilegt samkeppnisforskot erlendra aðila og í þriðja lagi áhrif þess á ferðaþjónustu á landsbyggðinni að verðlag á Íslandi hefur hækkað í erlendri mynt.

Til að bregðast við þessum áskorunum leggur Ferðamálaráð til 20 aðgerðir.Til dæmis er lagt til að sveitarfélögum verði leyft að ákveða sjálf leyfilegan fjölda heimagistingar innan 90 daga reglunnar. Einnig að sveitarfélög verði hvött til að breyta lögreglusamþykktum til að hægt verði að beita viðurlögum gegn þeim sem bjóða slíka gistingu í leyfisleysi. Þá verði þeim sem hyggjast bjóða heimgistingu innan 90 daga reglunnar gert að skrá fyrirfram þá daga sem þeir hyggjast leigja eign sína út.

Ráðið leggur til að gerð verði úttekt á á samkeppnisstöðu erlendra og innlendra ferðaþjónustuaðila. Þá verði fylgt eftir þeim kröfum að erlendir aðilar í tímabundnum farþegaflutningum hér á landi haldi akstursdagbók og eftirlitsaðilar fái skýrar heimildir til að krefja þá upplýsinga og beita viðurlögum.

Einnig leggur Ferðamálaráð til að gerð verði greining á áhrifum verðhækkunar á ferðaþjónustu á landsbyggðinni og að markaðsstofur landshlutanna verði efldar. Áfangastaðasjóður verði settur á laggirnar til að styðja vöruþróun og nýsköpun og eldsneytiskostnaður á flugvöllum verði jafnaður. Að lokum leggur ráðið til að vetrarþjónusta á vegum verði tryggð á vinsælum ferðamannastöðum.

Skynsamlegar tillögur

„Mér fannst mikilvægt að nýta þá miklu reynslu og þekkingu sem er til staðar innan ferðamálaráðs. Ég gaf ráðinu nokkurn veginn frjálsar hendur en setti þó fremur stíf tímamörk og óskaði eftir að tillögurnar væru helst þannig að hægt væri að hrinda þeim fljótt í framkvæmd. Ráðið vann mjög gott starf á stuttum tíma og á hrós skilið fyrir það. Margar tillögurnar fela í sér skýrar og vel afmarkaðar aðgerðir. Sumar eru aftur á móti um að ýmsir hlutir verði skoðaðir betur, sem endurspeglar að viðfangsefnið er flókið og töfralausnir vandfundnar,“ segir Þórdís. Án þess að taka afstöðu til tillagnanna telur hún rétt að nefna nokkur atriði. Í fyrsta lagi telur hún skynsamlegt að efla markaðsstofur landshlutanna og bendir á að sú stefna hafi þegar verið mörkuð. „Ráðuneytið fól Ferðamálastofu síðsumars að hefja endurskoðun á samningum sínum við markaðsstofurnar með þetta að leiðarljósi, og þetta er sérstaklega nefnt til sögunnar í fjárlagafrumvarpinu. Samkvæmt því geri ég ráð fyrir að stuðningur við markaðsstofurnar verði um það bil þrefaldaður frá því sem verið hefur,“ segir Þórdís. Hvað varðar stofnun áfangastaðasjóðs segir hún rétt að nefna að í kjölfar lagabreytinga í vor hafi Framkvæmdasjóður ferðamannastaða töluvert meira svigrúm en áður til að uppfylla það markmið sitt að fjölga ferðamannastöðum.

Heilt yfir segir Þórdís tillögurnar skynsamlegar og telur allar líkur á að svigrúm verði til að ráðast í þær. „Ég vænti þess að sá sem tekur við embætti ráðherra ferðamála að loknum kosningum skoði þær vandlega og taki afstöðu til þeirra, og einnig aðrir ráðherrar eftir atvikum, því hér er um að ræða vandaða vinnu sem verðskuldar að fá viðhlítandi umfjöllun,“ segir Þórdís.

Tuttugu aðgerðir til eflingar ferðaþjónustu