Verkalýðsfélag Akraness gagnrýnir Norðurál á Grundartanga og telur það hafa brotið á fyrrverandi starfsmanni sínum, sem sagt var upp störfum í kjölfar vinnuslyss. Hinn 22. mars varð alvarlegt vinnuslys í álverinu þar sem krani skall á töppunarkrana. Við áreksturinn slóst byrði töppunarkranans, svokölluð bímgræja, í starfsmann með þeim afleiðingum að hann slasaðist illa. Lá viðkomandi á gjörgæslu Landspítalans í rúma viku, en líður í dag eftir atvikum vel og er á batavegi. Krönum þessum er stjórnað af starfsmönnum með þráðlausum fjarstýringum. Starfsmanninum sem stjórnaði krananum þegar slysið varð var sagt upp störfum 30. mars, átta dögum eftir slysið. Hann þarf ekki að vinna uppsagnarfrestinn en fær hann greiddann. Verkalýðsfélagið er óánægt með framkomu fyrirtækisins í garð fyrrverandi starfsmanns síns, segir Norðurál ekki hafa hirt um andlega líðan viðkomandi starfsmanns eftir slysið og hafa varpað allri ábyrgð slyssins yfir á hann. Verkalýðsfélagið telur ábyrgð slyssins hins vegar liggja hjá fyrirtækinu, vegna bilunar í búnaði. Norðurál sendi í dag frá sér yfirlýsingu þar sem fram kemur að Vinnueftilitið hafi framkvæmt skoðun á viðkomandi krana í kjölfar slyssins og var brúkraninn tekinn úr notkun. Hefur árekstrarvörn hans verið breytt samkvæmt nýjum tilmælum Vinnueftirlitsins, sem fram komu eftir að slysið átti sér stað.

„Ekki um bilun í búnaði að ræða“

Á heimasíðu VLFA er greint frá því að starfsmaðurinn hafi tjáð öryggisstjóra Norðuráls, strax eftir slysið, að hann vissi ekki hvers vegna slysið hefði orðið, taldi svona lagað ekki eiga að geta gerst. Tveimur dögum síðar var haft eftir fulltrúa fyrirtækisins í fjölmiðlum að ekkert benti til þess að slysið hafi verið vegna bilunar í búnaði. „Við fyrstu sýn virðist ekki hafa verið um bilun í búnaði að ræða,“ sagði Sólveig Kr. Bergmann, yfirmaður samskipta hjá Norðuráli, í samtali við Skessuhorn, 24. mars sl. og sama dag sagði hún við Vísi að „við fyrstu athugun virðist ekkert hafa verið að öryggisbúnaði.“ Sama dag, 24. mars, ritaði Gunnar Guðlaugsson, framkvæmdastjóri Norðuráls, yfirlýsingu um slysið í Facebook-hópinn „Norðurál – vinnustaðurinn okkar,“ sem er hópur ætlaður starfsfólki Norðuráls. Þar sagði hann meðal annars: „Þá benda prófanir sem gerðar hafa verið á búnaði ekki til þess að honum hafi verið ábótavant.“

Verkalýðsfélagið telur þessar yfirlýsingar forsvarsmanna fyrirtækisins undarlegar í ljósi þess að þá voru aðeins tveir dagar liðnir frá því slysið átti sér stað. Rannsókn lögreglu og Vinnueftirlitsins hafi því rétt verið á frumstigi. „En með þessu framferði forsvarsmanna Norðuráls að lýsa því einhliða yfir að ekkert væri að búnaðinum var allri sök varpað miskunnarlaust yfir á starfsmanninn,“ segir á heimasíðu VLFA.

Þá má geta þess að eftir að áðurnefnd frétt Skessuhorns um slysið fór í loftið á vefnum barst blaðamanni símtal frá starfsmanni Norðuráls. Sá vildi ekki láta nafns síns getið en fullyrti að kranarnir væru útbúnir árekstrarvörn og ómögulegt væri að keyra einum krana á annan ef búnaðurinn virkaði sem skyldi. Aðrir starfsmenn fyrirtækisins sem Skessuhorn hefur rætt við hafa sömu sögu að segja. Einn starfsmaður hafði á orði að kranarnir kæmu útbúnir árekstrarvörn frá framleiðanda.

Engin vafi um bilun í búnaði

Verkalýðsfélagið kallaði eftir öllum upplýsingum sem lágu fyrir um málið og kallaði eftir því að lögmaður félagsins kæmi einnig að málinu. „Við skoðun VLFA og lögmanns VLFA kom fljótt í ljós að það stæðist alls ekki af hálfu Norðuráls að ætla að varpa allri sök á þessu slysi á herðar starfsmannsins,“ segir á heimasíðu VLFA. „Það er skoðun Verkalýðsfélags Akraness að ekki sé neinn vafi á því að kraninn var bilaður og ef hann hefði verið í lagi þá hefði þetta skelfilega slys aldrei orðið,“ segir á heimasíðunni og í því samhengi er vísað til reglugerðar um öryggisbúnað krana og lyftibúnaðar. Þar er kveðið á um að ef tvö eða fleiri lyftitæki eru á sömu braut eða spori „skulu vera á þeim nálgunarrofar til að koma í veg fyrir árekstur,“ eins og segir í reglugerðinni. „Kjarni málsins er að þetta slys átti aldrei að geta gerst ef fyrirtækið hefði haft búnaðinn í lagi. Því er það þyngra en tárum taki að fyrirtækið skuli hafa vogað sér að gefa út einhliða yfirlýsingu þar sem allri ábyrgðinni var varpað á herðar starfsmannsins. Í ljósi þessara staðreynda að búnaðurinn virkaði ekki sem skyldi er eðlilegt að spyrja; hver er ábyrgð fyrirtækisins á því að okkar félagsmaður leið andlegar vítiskvalir vegna þessa slyss, hefur stöðu sakbornings hjá lögreglu og hefur misst lífsviðurværi sitt til 14 ára,“ segir enn fremur á vef VLFA.

Stjórnendur fría sig ábyrgð

Þá er fullyrt á heimasíðu verkalýðsfélagsins að VLFA og lögmaður þess hafi ítrekað reynt að ná sátt í málinu. Meðal annars hafi verið lögð fram hugmynd að sáttatillögu sem byggðist á því að fyrirtækið viðurkenndi sína ábyrgð í málinu, það er að segja að búnaðurinn hafi verið bilaður. „Því hefur alfarið verið hafnað af hálfu fyrirtækisins.“ Þá segir enn fremur að VLFA geri sér fulla grein fyrir því að strangar reglur þurfi að gilda um öryggismál. Þekkt sé að störf í stóriðjum geti verið hættuleg og starfsmenn þurfi að vera meðvitaðir um þær hættur sem geta skapast ef ekki eru allir með fulla öryggisvitund. „Að sama skapi gerum við þá skýlausu kröfu á fyrirtækið að allur öryggisbúnaður tækja og tóla sé í lagi og uppfylli lög og reglugerðir enda er það alfarið á ábyrgð fyrirtækja að svo sé, eins og kveðið er á um í lögum um aðbúnað og hollustuhætti á vinnustöðum. Ábyrgðin þarf að gilda í báðar áttir! Það gengur alla vega ekki að skella alltaf „litla manninum á gólfinu“ undir fallöxinna ef einhver óhöpp og slys eiga sér stað og fyrirtækið og stjórnendur fría sig allri ábyrgð,“ segir á heimasíðu Verkalýðsfélags Akraness.

Yfirlýsing Norðuráls

Norðurál sendi í dag, 19. apríl, frá sér yfirlýsingu vegna slyssins sem varð að kvöldi 22. mars í kerskála álversins á Grundartanga. Þar staðfestir fyrirtækið að annar brúkraninn hafi verið kyrrstæður og hinum brúkrananum hafi verið ekið á hann, með fyrrgreindum afleiðingum. „Vinnueftirlitið hefur prófað umræddan brúkrana árlega, og ekki gert athugasemdir við virkni eða búnað hans. Brúkraninn var síðast yfirfarinn af Vinnueftirlitinu í ágúst 2016. Í kjölfar slyssins var brúkraninn tekinn úr notkun og hefur árekstrarvörn hans verið breytt samkvæmt nýjum tilmælum Vinnueftirlitsins, sem fram komu eftir að slysið átti sér stað. Þá hefur verið farið yfir búnað og virkni annarra krana á vinnusvæði Norðuráls,“ segir í yfirlýsingu fyrirtækisins sem send er af Sólveigu Kr. Bergmann, áðurnefndum yfirmanni samskipta. „Málið er litið alvarlegum augum og verður verður allt gert til að koma í veg fyrir að atburður sem þessi endurtaki sig.“ Ekki er í yfirlýsingu Norðuráls rætt um mál fyrrgreinds starfsmanns, þess sem stjórnaði krananum og var vikið úr starfi átta dögum eftir slysið.

Segir Norðurál varpa ábyrgð slyss á starfsmann