Veðurguðirnir voru í hátíðarskapi í gær þegar Borgnesingar og nærsveitungar fögnuðu 150 ára afmæli kaupstaðarins. Af því tilefni hélt sveitarstjórn sérstakan hátíðarfund í Kaupangi, elsta húsi Borgarness, en í húsinu er nú rekin ferðaþjónusta í nafni Egils Guesthouse. Björn Bjarki Þorsteinsson forseti sveitarstjórnar stýrði fundi og var raunar sá eini sem tók til máls. Fagnaði hann góðu veðri á þessum hátíðisdegi og sagði ánægjulegt að sjá að velflestir verslunar- og þjónustustaðir sem og einstaklingar flögguðu „þannig að fáni hékk við hún við nær hvert hús,“ enda gátu þeir ekki blaktað í lokninu. Í ávarpi sínu sagði Björn Bjarki meðal annars að 22. mars væri stór dagur í Borgarnesi og í samfélaginu öllu sem að Borgarbyggð stendur. „Í dag eru 150 ár frá því að staðurinn fékk löggildingu sem formlegur verslunarstaður. Það var all nokkur aðdragandi að því að verslunarstaður við Brákarpoll, eins og verslunarstaðurinn var kallaður fyrst í stað, varð að veruleika og því varð það stór stund þegar eftirfarandi yfirlýsing var gefin út: „Samkvæmt þegnlegum tillögum alþingis hefir Oss allramildilegast þóknazt að löggilda verzlunarstað á Borgarnesi við Brákarpoll í Mýra sýslu í vesturumdæminu á Íslandi.“

Brákarpollur en síðar Borgarnes

Þessi orð er að finna í verslunarleyfi dönsku krúnunnar um verslun í Borgarnesi sem undirrituð var nákvæmlega fyrir 150 árum síðan, 22. mars 1867. Það kom í hlut Friðriks Danaprins að skrifa undir leyfið í umboði föður síns, Kristjáns IX, sem var fjarverandi. Með því fengu bændur í Mýra- og Borgarfjarðarsýslu draum sinn uppfylltan um ásættanlegan verslunarstað heima í héraði og forsendur sköpuðust fyrir myndun byggðar í Borgarnesi. „Það má þakka eftirfylgni bænda í héraðinu að svo varð og við lestur á lýsingum á aðdraganda þess má sjá að það var engu minni pólitík þá en nú er. Eins og ég sagði hér rétt á undan þá gekkst verslunarstaðurinn fyrst í stað undir nafninu Brákarpollur og það er ekki fyrr en 1885, tæpum 20 árum eftir að staðurinn varð löggiltur verslunarstaður, að nafnið Borgarnes er notað sem heiti á staðnum í opinberum verslunarskýrslum, nafnið sást þó fyrst á prenti árið 1864 í grein séra Þorkels Eyjólfssonar á Borg á Mýrum,“ rifjaði Björn Bjarki upp.

Þrjár tillögur á afmælisfundi

Þá sagði hann frá útgáfu Sögu Borgarness sem brátt kemur út í tveimur bindum. Þakkaði hann öllum sem komu að útgáfunni; allt frá þeim sem áttu hugmynd að verkinu, ritnefnd og höfundum. Afmælisnefnd hefur verið að störfum frá því síðasta haust og hefur hún haft veg og vanda að því að útbúa og undirbúa dagskrá á afmælisárinu, en hátíðarhöld verða meðal annars laugardaginn 29. apríl þegar Saga Borgarness kemur formlega út og forseti Íslands heimsækir Borgarnes.

Í tilefni afmælisins samþykkti sveitarstjórn formlega þrjá tillögur. Í fyrsta lagi að taka formlega fyrstu skóflustunga að viðbyggingu og endurbótum við Grunnskólann í Borgarnesi og var það gert að loknum fundi sveitarstjórnar. Þá samþykkti sveitarstjórn að sérstök áhersla verði lögð á bættar aðstæður til hreyfingar og útivistar í þeim umhverfisverkefnum sem fyrirhugaðar eru á yfirstandandi ári. Það er gert í beinu framhaldi af samþykkt sveitarstjórnar um Borgarbyggð sem Heilsueflandi samfélag. Loks ákvað sveitarstjórn að afhenda Björgunarsveitinni Brák lóð að Fitjum án greiðslu gatnagerðargjalda í sambandi við fyrirhugaða nýbyggingu sveitarinnar á aðstöðuhúsi fyrir starfsemi hennar. Lóðin verður nánar staðsett og mæld út við útfærslu deiliskipulags á svæðinu, lóðarstærð verði allt að 2000 fermetrar fyrir 600 fermetra hús. Með þessu framlagi vill sveitarstjórn þakka björgunarsveitinni og öllu þeim sjálfboðaliðum sem að starfi hennar koma og hafa komið fyrir ómetanlegt framlag og stuðning við samfélagið.

Að lokum sagði forseti sveitarstjórnar: „Við erum rík af mannauði hér í sveitarfélaginu öllu, hjálpumst að við að gera Borgarbyggð að enn betri stað til að búa í og starfa með samstöðu, jákvæðni og framsýni að vopni, samfélaginu öllu til heilla.“

Fánar héngu við hún á afmæli Borgarness