Greiningardeild Arion banka kynnti í gær nýja skýrslu um íbúðamarkaðinn hér á landi. Þar má finna ýmsar upplýsingar sem snúa að markaði, t.d. um eftirspurn, verðþróun, áætlanir um byggingu íbúða og verðspá. Helstu niðurstöður eru þær að húsnæðisverð hefur hækkað sífellt hraðar síðustu mánuði og nam árshækkunin á höfuðborgarsvæðinu í desember 15%. Önnur svæði hafa tekið við sér síðustu mánuði og hefur húsnæðisverð utan höfuðborgarsvæðisins hækkað um 20% á liðnum tólf mánuðum. Sú hækkun er að mestu leyti drifin áfram af mikilli hækkun húsnæðisverðs í nágrannasveitarfélögum höfuðborgarsvæðisins, svo sem Akranesi, Hveragerði og Reykjanesbæ. Hástökkvarinn í því samhengi er Akranes þar sem verð fyrir 3-4 herbergja íbúð hækkaði um tæp 27% á liðnum sex mánuðum. Á sama tíma stóð verð fyrir fasteignir í Borgarnesi í stað. Hagstætt efnahagsástand, fólksfjölgun, kaupmátturaukning og gott aðgengi að fjármögnun hafa stutt við hækkanir á húsnæðisverði á höfuðborgarsvæðinu og nágrannabyggðum þess og munu líklega gera áfram.

Hækkun húsnæðisverðs skýrist einnig af því að of lítið hefur verið byggt síðustu ár og áætlanir hafa ekki staðist. Byggja þarf a.m.k. 8.000 íbúðir á næstu þremur árum til að halda í við fólksfjölgun og er þá ekki tekið fyllilega tillit til uppsafnaðrar þarfar. Samkvæmt spá bankans er ólíklegt að sá fjöldi náist. Leiguverð hefur hækkað hægar en húsnæðisverð síðastliðin tvö ár og er hlutfall húsnæðisverðs og leiguverðs að nálgast langtímameðaltal. Lítið framboð og ótrygg búseta hafa sett svip sinn á leigumarkaðinn. Bankinn spáir 14% hækkun húsnæðisverðs á þessu ári, 9,7% á næsta ári og 7,5% árið 2019. Spáin er háð ströngum forsendum og leiðir sviðsmyndagreining í ljós að breyttar forsendur geta aukið eða slegið á verðhækkanir. Íbúðamarkaðurinn er vel heitur um þessar mundir og útlit fyrir að hann hitni ennþá meira gangi spá bankans eftir. Nú þegar glittir í gul ljós á sumum svæðum þar sem verð hefur hækkað sérlega mikið. Gangi spáin eftir er útlit fyrir að húsnæðisverð hækki talsvert umfram flestar undirliggjandi hagstærðir á borð við kaupmátt ráðstöfunartekna. Til lengri tíma er því ástæða til að vara við ofhitnun á markaðinum, samkvæmt spá Arionbanka.

Sjá nánar skýrslu greiningardeildar Arionbanka í heild:

Íbúðaverð hækkaði mest á Akranesi á liðnu hálfu ári